Cách bớt phòng thủ trong tình yêu
Người ấy nêu một mối bận tâm và, trước khi kịp nhận ra, bạn đã giải thích, sửa lại hoặc chỉ ra điều họ đã làm. Phòng thủ cho cảm giác như đang tự bảo vệ. Trong tình yêu, nó thường khiến mâu thuẫn kéo dài hơn và khoảng cách lớn hơn.
Trả lời nhanh
Để bớt phòng thủ, hãy nhận ra tín hiệu cơ thể (nóng mặt, tức ngực, muốn nói "nhưng"), dừng lại, lắng nghe nhu cầu ẩn sau lời người ấy, và nhận trách nhiệm ít nhất một phần nhỏ của vấn đề trước khi nói phần của bạn. Phòng thủ là một trong Bốn kỵ sĩ của Gottman; liều thuốc giải cho nó là nhận trách nhiệm.
Phòng thủ trông như thế nào?
Phòng thủ là bất kỳ phản ứng nào nhằm bảo vệ bạn thay vì đón nhận điều người ấy nói. Đây là một trong Bốn kỵ sĩ của John Gottman, những khuôn mẫu dự báo rõ nhất các rắc rối trong mối quan hệ.
| Dạng | Nghe như |
|---|---|
| Bào chữa | "Anh bận mà, em bảo anh phải làm sao?" |
| Đổ lỗi ngược | "Thế tuần trước em cũng quên còn gì." |
| Nạn nhân vô tội | "Em làm gì cũng sai hết." |
| Sửa lại chi tiết | "Đâu phải 9 giờ, 8 giờ 45 mà." |
| Ừ, nhưng | "Ừ thì anh đến muộn, nhưng tắc đường kinh khủng." |
Vì sao chúng ta hay phòng thủ?
Vì một lời phàn nàn có thể giống như một đòn tấn công vào con người mình. Hệ thần kinh phản ứng như thể bạn đang bị đe dọa, và cách nhanh nhất để thấy an toàn là đẩy lại. Điều này càng mạnh nếu bạn lớn lên với những lời chỉ trích gay gắt, hoặc nếu lời phàn nàn của người ấy đến dưới dạng chỉ trích ("anh lúc nào cũng") thay vì một lời đề nghị.
Phòng thủ là điều dễ hiểu. Chỉ là nó không hiệu quả. Người ấy nghe ra: "Mối bận tâm của em không đáng kể." Thế là họ nhắc lại to hơn, và vòng lặp cứ thế tiếp diễn.
6 bước để đáp lại mà không phòng thủ
- Nhận ra tín hiệu cơ thể. Nóng mặt, tức ngực, muốn ngắt lời. Đó là dấu hiệu của bạn.
- Dừng lại và hít thở một lần. Cho mình thêm một giây: "Được, để anh nghĩ đã."
- Lắng nghe nhu cầu. Đằng sau "Anh chẳng bao giờ giúp" thường là "Em thấy một mình xoay xở chuyện này."
- Tìm phần đúng. Ngay cả khi 80% có vẻ không công bằng, hãy nhận 20%: "Em nói đúng, anh đã không nhắn tin."
- Hỏi thay vì giải thích: "Lúc đó điều gì sẽ giúp em?"
- Nói phần của bạn sau, khi người ấy đã cảm thấy được lắng nghe. Lúc đó lời bạn sẽ dễ được đón nhận hơn nhiều.
Phản hồi phòng thủ và phản hồi cởi mở
| Người ấy nói | Phòng thủ | Cởi mở |
|---|---|---|
| "Cả bữa tối anh cứ dán mắt vào điện thoại." | "Anh có mỗi một tin nhắn quan trọng thôi mà!" | "Em nói đúng, anh bị phân tâm. Anh xin lỗi." |
| "Anh chẳng bao giờ hỏi han ngày của em." | "Hôm qua anh vừa hỏi đấy thôi!" | "Anh muốn hỏi han em nhiều hơn. Hôm nay của em thế nào?" |
| "Em lại quên nữa rồi." | "Anh cũng hay quên đấy thôi." | "Ừ, em quên thật. Em hiểu là anh bực." |
Nếu lời chỉ trích thật sự không công bằng thì sao?
Bạn vẫn có thể ghi nhận cảm xúc trước khi nói đến sự việc: "Anh thấy là em đang rất bực. Anh nhớ chuyện hơi khác một chút, mình cùng xem lại được không?" Nhận trách nhiệm về phần của mình không có nghĩa là nhận hết lỗi về mình.
Nếu bạn thấy mình quá ngập tràn cảm xúc để lắng nghe, hãy xin tạm dừng rồi quay lại. Đóng cửa hoàn toàn sẽ biến phòng thủ thành im lặng chống đối.
Cách đề nghị người ấy mở lời nhẹ nhàng hơn
Đề nghị những lời phàn nàn không công kích tính cách của bạn là điều hoàn toàn chính đáng. Hãy nói vào lúc bình tĩnh: "Anh nghe tốt hơn khi em nói em cần gì, thay vì anh lúc nào cũng làm sai điều gì. Mình thử vậy được không?" Rồi cho thấy bạn nói thật bằng cách đáp lại cởi mở khi người ấy làm vậy.
Các tình huống mỗi ngày của Yennou đặt bạn vào đúng những khoảnh khắc này, để bạn luyện cách đáp lại cởi mở cho đến khi nó trở nên tự nhiên. Khi trận cãi đã xảy ra rồi, hãy xem cách làm lành sau khi cãi nhau.
Câu hỏi thường gặp
Hay phòng thủ có phải là dấu hiệu của sự bất an không?
Thường đó là dấu hiệu bạn đang cảm thấy bị đe dọa hoặc xấu hổ trong khoảnh khắc đó. Điều đó không biến bạn thành người yêu tồi. Đó là một thói quen, và thói quen có thể thay đổi.
Làm sao để thôi phòng thủ khi bị chỉ trích?
Nhận ra tín hiệu cơ thể, dừng lại, lắng nghe nhu cầu, và nhận trách nhiệm một phần nhỏ trước khi giải thích bất cứ điều gì.
Liều thuốc giải cho thái độ phòng thủ là gì?
Theo The Gottman Institute, liều thuốc giải là nhận trách nhiệm, dù chỉ cho một phần nhỏ của vấn đề.
Nếu người hay phòng thủ là người ấy thì sao?
Hãy mở lời nhẹ nhàng khi nêu mối bận tâm, bằng một cảm xúc và một đề nghị cụ thể thay vì phán xét tính cách. Điều đó giúp người ấy dễ đáp lại cởi mở hơn.
Nguồn tham khảo
Muốn luyện tập điều này mỗi ngày? Cải thiện giao tiếp trong tình yêu